Cultuurvogels is een website speciaal gericht op het houden, kweken en verzorgen van de vogels die ook bij ons in de natuur voor komen. Wij proberen zoveel mogelijk informatie te verschaffen, ook over het gebruik van medicijnen e.d.

We hebben ons menu kompleet vernieuwd, en hopen dat de navigatie op de site nu nog beter gaat dat voorheen het geval was.

Voor aanmerkingen of iets dergelijks kunnen jullie ons altijd mailen.

• 

  11 x gezien

• 

  9 x gezien

• 

  9 x gezien

• 

  8 x gezien

In Nationaal Park Biesbosch wemelt het van de watervogels die elders niet terechtkunnen omdat het water daar is dichtgevroren. Volgens Staatsbosbeheer woensdag zijn er onder meer tweehonderd grote zilverreigers neergestreken en zoveel waren er nog nooit in Nederland bij elkaar.


Verder telde de organisatie ongeveer 30.000 brandganzen, 15.000 smienten en enkele tientallen roerdompen. De vogels vertoeven in de kreken in het gebied die nog open zijn. Staatsbosbeheer spreekt van ,,zelden geziene aantallen'' en wijst op het belang van de recente uitbreiding van het gebied. Het water van de Biesbosch is recent aangesloten op dat van omringende rivieren in het kader van het programma Ruimte voor de rivier. Door de betere doorstroming die daardoor is ontstaan, is ondanks de vorst nog veel water in het gebied niet bevroren.

in Geuzenveld-Slotermeer wordt veel meer vogelvoer verkocht dan normaal. De schappen van de dierenwinkel raken steeds sneller leeg.



"Ik heb nog nooit zoveel vogelvoer ingeslagen," verzucht Shirley van Salty Dierenspeciaalzaak aan de Burgemeester Van Leeuwenlaan. "De voorraad vliegt er doorheen. Nu zijn de slingers weer op, en de doppinda's."

Buren
Jong en oud, allochtoon en autochtoon, iedereen koopt eten voor de vogels in deze koude tijden. "Allochtonen kennen het vaak niet van huis uit, maar ze zien pinda's hangen bij de buren en dan willen ze het ook," zegt Shirley.

Pindaslingers
"Gisteren kwam er een leraar doppinda's halen voor zijn school," vertelt ze. "Hij ging met tientallen klassen tegelijk pindaslingers maken. Ieder kind moest een stuk of tien pindadoppen rijgen. Zo leren ze dat je voor dieren moet zorgen. Vandaar dat de pinda's op zijn!"

Record
Het record voor Salty Dierenspeciaalzaak staat op 50 kilo verkocht strooivoer in 1,5 week. "Dat is echt abnormaal veel," aldus Shirley. "Er is 1 mevrouw, en die heeft van december tot nu in haar eentje al zo'n 90 kilo gekocht."

Twee bijzondere ganzensoorten verblijven sinds enkele dagen op het eiland Ameland. Het gaat om de kleine rietgans en de witbuikrotgans, vogels die broeden op het verre Spitsbergen in de Noordelijke IJszee. Waarschijnlijk blijven de vogels door de barre kou in het verre noorden voorlopig op Ameland.

In de winter vertrekken de kleine ganzen massaal naar het zuiden, met name naar de Deense fjorden. Ze verlaten alleen in strenge winters hun winterverblijf in Denemarken. Nu de fjorden dicht dreigen te vriezen, zijn veel ganzen weggetrokken. De verwachting is dat de aantallen op Ameland nog tot in februari toenemen, mits het winter blijft in het noorden.

Er verblijven nu meer dan tien verschillende soorten ganzen op Ameland en dat is uitzonderlijk. Ook soorten als de toendrarietgans en de kolgans worden nu meer gezien dan in andere jaren. In normale winters verblijven vooral brandganzen en rotganzen op het eiland. Van die laatste soort neemt het aantal in mei toe tot wel 50.000 vogels.

Speciaal voor de liefhebber heeft Staatsbosbeheer een fietstocht uitgezet langs de ganzen van Ameland.

Een Russische smokkelaarster is aan de Chinees-Russische grens op heterdaad betrapt toen haar smokkelwaar bij de grenspost plots luid begon te fluiten en te piepen. De vrouw wilde de grens langs de rivier de Amoer oversteken met ongeveer vijftig tropische vogeltjes onder haar jas. De voering was op maat gemaakt om dierensmokkel te vergemakkelijken. De vogeltjes sliepen in eerste instantie, maar ontwaakten juist op de grens en begonnen vervolgens te fluiten. “Het was voor omstanders, waaronder douanebeambten, onmogelijk dit niet te horen”, vertelt een van de betrokken douaniers. De vrouw was van het Chinese Heihe op weg naar haar Russische woonplaats Blagovesjtsjensk. Ze moet een boete betalen. De levende smokkelhave is door milieu-inspecteurs in beslag genomen.

De aantallen ganzen die in ons land overwinteren zijn de laatste dagen tot een jaarlijkse hoogtepunt gestegen met meer dan een miljoen exemplaren. Op veel plekken zijn grote plakkaten ganzen te zien die zich te goed doen aan het weer beschikbare gras. Opvallend is dat er dit jaar veel ganzen in het rivierengebied en Zuid Holland, Zeeland en Vlaanderen zitten. Door de winterse taferelen in noord Nederland zijn de ganzen in grote getalen zuidwaarts getrokken.
Tijdens de perioden met sneeuw en ijs van de laatste weken hadden de in ons land overwinterende ganzen het erg slecht. Ze konden veel moeilijker aan voedsel komen en overal vlogen groepen ganzen op zoek naar eten. Nu de dooi al een paar dagen heeft ingezet, keren de ganzen massaal terug naar de weilanden om zich helemaal vol te proppen.



Opvallend is dat er nu op andere plekken in ons land ganzen aanwezig zijn dan voorheen. Dit heeft alles te maken met de hoeveelheid sneeuw en ijs die in noord Nederland lag. Veel ganzen, met name kol- en grauwe ganzen die daar normaal gesproken overwinteren, zijn massaal uitgeweken naar andere plekken. In zuidelijk Nederland, met name het rivierengebied, Zuid Holland en Zeeland, zijn de aantallen kolganzen dan ook opvallend hoog. Ook in Vlaanderen zitten nu veel meer ganzen dan normaal. De kaartjes hieronder geven het aantal kolganzen met gecodeerde halsbanden weer zoals die tussen 1 en 15 januari 2008, 2009 en 2010 waargenomen zijn. Op het onderste kaartje uit 2010 is het hoge aantal ganzen in het zuiden van het land ook goed te zien.



Het gros van de overwinterende ganzen bestaat uit kolganzen met de brandgans, grauwe gans en toendrarietgans in het kielzog. Deze winter worden ook opvallende aantallen witbuikrotganzen en de zeer fraaie roodhalsgans gemeld. Dat maakt een dagje ganzen kijken natuurlijk extra leuk.

In het Friese Wergea is een zeldzame Oosterse tortel gesignaleerd. De duif werd per toeval gefotografeerd door vogelaar Gerrit Nijboer.
''Ik had hem niet herkend. Ik dacht dat het een zomertortel was.'' Het is volgens Vogelbescherming Nederland de eerste keer dat een Oosterse tortel in Nederland is gezien.

''Normaal gesproken leeft en overwintert hij in Centraal-Azië'', aldus woordvoerder Hans Peeters.





Overspoeld

Het Friese plaatsje werd vrijdag overspoeld met fotografen en vogelaars. ''Vanochtend om half negen stond de eerste vogelaar op de uitkijk, hij kwam helemaal uit Maastricht.''

Nijboer zegt dat er bijna constant vreemden in het dorp zijn. ''Met grote verrekijkers en telelenzen. Niemand heeft volgens mij nog een goede foto, terwijl ikzelf gewoon een simpel cameraatje heb gebruikt'', gniffelt hij.


Uit koers

De Oosterse tortel is volgens Peeters uit de koers geraakt. ''Het kan zijn dat de scherpe oostenwind de vogel in de war heeft gebracht.'' De kans dat de vogel op eigen kracht terugvliegt is klein.

Wel worden zijn overlevingskansen hoog ingeschat, aangezien het dier een zaadeter is en dat is er genoeg. Voortplantingskansen heeft het duifje echter weinig. De enige mogelijke partner is de zomertortel. Deze vogel is echter ook zeldzaam in Nederland.

In ons fotoalbum vind u een foto bij diversen.

Merel, nachtegaal en zanglijster vormden de top-3 van de vogelzangverkiezing laatst, van Vara’s Vroege Vogels. ’Bekend maakt bemind’, vat de redactie Nico de Haans analyse samen. Nico heeft gelijk – wie kiest er nou een geluid dat hij nooit hoort? Aan de andere kant: wie hoort er nog een nachtegaal? En merel en zanglijster zingen nou eenmaal voortreffelijk.
Ik heb dit jaar nog geen merel gehoord en hoor al uit naar de eerste neuzelende lentezang van deze melancholicus. In februari beginnen de zanglijsters weer met hun prachtige opvolging van refreinen. Zanglijsters herhalen geslaagde strofen altijd twee, drie, vier keer. De nachtegaal laat nog op zich wachten, maar de veldleeuwerik (op 8) zingt ook in februari al. Als er nog leeuweriken zijn. Als we één vogel hebben weggepest, is het de veldleeuwerik wel. In dertig jaar tijd wisten we die soort van één van ’s lands algemeenste broedvogels tot rariteit te degraderen. Kijk op oude schilderijen, lees gedichten van voor 1975 en u komt de leeuwerik tegen. Alouette, je te plumerai.

Veldleeuwerikenzang is misschien wel het aller-allermooiste vogellied, al hoef ik gelukkig niet meer te kiezen. Dat deed ik al onder dwang van Rob Buiter, die namens Vroege Vogels een microfoon onder mijn snufferd hield. Nee, de leeuwerik had al een aanhanger. De grutto ook. Ik koos het subtiele piepje van de koperwiek. Van de koperwiel en zijn ’dzie’ word ik altijd blij.

„Ik vrees dat de koperwiek de enige vogel-met-ambassadeur was die buiten de top-100 is gebleven”, liet Rob me weten. Niet eens de top-100?! „Vat het niet persoonlijk op”, beurde Rob me op, „de groslijst telde 140 soorten.”

In Ierland zijn ze gezien, in Groot-Brittannië, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Spanje en Slovenië. In 1890 was er één in Nederland. Van de 34 baltimoretroepialen die ooit in Europa zijn gezien, zaten de meeste op de Britse eilanden.


Logisch, want daar komen die uit Amerika verdwaalde zangvogels het eerst aan land en daar zijn veel vogelaars. Baltimoretroepialen zijn stevig gebouwde zaadeters, ze lijken wat op appelvinken. Ze broeden in Noord-Amerika en overwinteren in Zuid-Amerika. De vogel in Slovenië moet op doorreis in Oostenrijk of Italië zijn geweest. Daar zijn vast minder vogelaars of ze letten niet op. Sommige vogelaars zijn verzamelaars. Ze noemen zich twitchers omdat ze soorten twitchen. Ik zou vinken een toepasselijker term vinden. Altijd dat Engels... Vroeger heetten twitchers soortenjagers.

Honderden met optica behangen twitchers togen laatst naar Alkmaar. Daar hing in een tuin een baltimoretroepiaal aan de vetbol. Geen vogelaar heeft die troepiaal in 1890 gezien, en dus is het voor allen een nieuwe soort op de Nederlandlijst. Een beetje twitcher houdt lijsten bij per land, per continent, per wat niet al. De belangrijkste lijst is de overkoepelende life list, levenslijst. Een nieuwe soort daarop heet lifer. De tuinlijst is ook geliefd. De eigenaar van de Alkmaarse vetbol kan er de baltimoretroepiaal op aanvinken. Misschien dat de vogel ook de tuinen van zijn buren aandeed, maar wedden dat die buren geen vogelaars zijn? Veel vogelkenners kijken neer op twitchen. Stiekem zouden ze vast ook graag een nieuwe soort zien! Ik vind dat altijd prachtig. Ik ben jaloers op de fotograaf die zijn baltimoretroepiaal afstond. Maar op reis gaan naar een door anderen ontdekte dwaalgast? Niet zo gauw.

550 Europese vogelsoorten kan men online opzoeken op gebied waar ze leven, kenmerken en op hun trekgedrag.
Bezoek de vogelgeluiden database met birdsounds van meer dan 6000 soorten. Vanzelfsprekend de grootste op het net.
En dat is nog niet alles, er is een pagina met hun kenmerken, vogelgeluid en hun biotoop, broed gegevens, en hoe veel er nog zijn en hoe de trek is van de vogel. Bij 200 soorten zijn wetenschappelijke artikelen geplaatst. En er zijn 6000 vogelgeluiden op een database geplaatst. Deze zoekmachine mag dan wel Engelstalig zijn ( je moet dan wel de Engelse of Latijnse naam intikken ) maar het blijft wel de grootste site die online is. En dan hebben ze ook de rode lijst geplaatst met de gegevens van Nederland en Europa. En allemaal per soort zijn ze te downloaden in PDF bestand. Elke vogelliefhebber zou er een kijkje moeten nemen, en als je er geweest bent, ben ik er van overtuigd dat je dan vaker gebruikt maakt van de online vogelgids, een bron van vogels in Europa.
En dan nu de link naar de website.

http://www.avibirds.com/

Het ziet ernaar uit dat het zeearendpaar dat al vier jaar achtereen in natuurgebied Oostvaardersplassen heeft gebroed, dit jaar zijn lustrum viert. De roofvogels waren de afgelopen weken 'uithuizig', waarschijnlijk omdat er te weinig voedsel in het gebied was. Dat zei Hans Breeveld van Staatsbosbeheer dinsdag.

De zeearenden zijn bezig hun nest weer in orde te brengen, want het broedseizoen begint in februari. Tot nu toe hebben zij vijf jongen grootgebracht. Het eerste en tweede jaar broedden ze een ei uit, het derde jaar twee en vorig jaar weer een. Toen lagen er wel twee eieren in het nest, maar er kwam er maar een uit.

De dieren hebben het blijkbaar goed naar hun zin in het moerasgebied. Volgens Breeveld zijn het redelijk 'luie' vogels. ,,Ze laten zich uit de boom naar beneden vallen om hun prooi te slaan.''

In het voorjaar zijn er genoeg pulletjes (jonge ganzen) om hun jong(en) mee te voeden en in de winter verschalken zij voor zichzelf regelmatig een volwassen gans, aldus Breeveld. In de zomer, als het waterpeil zakt, komen zij gemakkelijk bij de karpers en snoekbaarzen die in de plassen leven.

Zeearenden zijn ook aaseters. Ze doen zich tegoed aan de kadavers van edelherten die in het natuurgebied aan hun einde zijn gekomen.

Het paartje zeearenden dat de Oostvaardersplassen heeft uitgezocht om hun jongen te krijgen, is het enige broedende paar in Nederland. Elders komen wel zeearenden voor, maar ze zijn nog niet tot broeden gekomen. De boswachters hopen dat meer zeearenden 'hun' natuurgebied uitkiezen om er jongen te krijgen en op te voeden.

De Dierenambulance Midden-Limburg heeft vorige week na een melding een ernstig verzwakte lepelaar opgehaald die afkomstig bleek te zijn uit een dierentuin in de Tsjechische hoofdstad Praag. De vogel was een Nederweerts bedrijf binnengewandeld nadat de eigenaar de vogel had opgemerkt en de deur had opengezet. De Tsjechische lepelaar is inmiddels overgebracht naar een vogelasiel in het Brabantse Someren. Het is nog een raadsel hoe de vogel in Nederweert verzeild is geraakt. Volgens vrijwilliger Martin Heurkens heeft de ijzige winterkou van de laatste weken uitwerking gehad op veel vogels. “We hebben de laatste weken al meerdere verzwakte lepelaars aangetroffen in Midden-Limburg. Maar ook eenden en andere watervogels hebben het niet gemakkelijk. Vlak na de jaarwisseling troffen we bijvoorbeeld een waterhoentje aan dat was vastgevroren in de IJzeren Man in Weert. De hulp van de brandweer en een duikteam was nodig om het diertje uit zijn penibele situatie te bevrijden. Toch zijn er ook dagen waarop we amper meldingen binnenkrijgen.”

De roerdomp heeft het de laatste weken erg moeilijk gehad. Waar nog een klein stukje water te vinden was, stond hij vaak geduldig te wachten. Zo heeft menig vogelaar en fotograaf de mogelijkheid gehad de roerdomp van dichtbij te bekijken.

De roerdomp heeft blijkbaar geen zin in koude voeten. Door de nagels als een soort ijsprikkers in het ijs te zetten, komen zijn voetzolen niet direct in contact komen met het ijs. Best wel slim. Daarnaast lijkt het haast onmogelijk dat de roerdomp een wakje heeft gevonden waar zijn kop precies in past, en dat er dan ook nog eens een heerlijk maal in de vorm van een vis voorbij zwemt. Hij zag er blijkbaar dus wel een gat in.
Het is duidelijk dat de roerdompen het de laatste weken erg moeilijk hebben gehad. Op een aantal plekken - waar nog wel een klein stukje open water te vinden was - stond een roerdomp vaak geduldig te wachten. Dit gaf menig vogelaar en fotograaf de gelegenheid om eens een roerdomp van heel dichtbij waar te nemen. Het is uiteraard afwachten hoe groot de roerdompverliezen na deze winter zullen zijn. Mocht het de komende dagen toch weer streng gaan vriezen, dan zullen ze het nog moeilijker krijgen.

Onderzoekers hebben voor het eerst het broedgebied ontdekt van een van 's werelds meest zeldzame vogeltjes, de Humes karekiet. De vogel broedt in het afgelegen en ruige Pamir-gebergte in het door oorlog verscheurde Afghanistan. Dat heeft de in New York gevestigde Wildlife Conservation Society maandag bekendgemaakt.


Een onderzoeker van de groep, Robert Timmins, stuitte in 2008 op het kleine olijfkleurige vogeltje en nam zijn zang op op geluidsband. Later bleek dat hij de eerste was die ooit het lied van de vogel had opgenomen.

Een groepje onderzoekers keerde in 2009 terug. Door het afspelen van de geluidsopname lokten zij verschillende Humes karekieten en vingen er twintig voor DNA-onderzoek. Het DNA van de diertjes bevestigde het vermoeden dat het inderdaad om een broedpopulatie van de zeldzame vogel gaat.

De Humes karekiet werd in 1867 ontdekt in India. Het duurde bijna honderdveertig jaar voordat in 2006 opnieuw een exemplaar werd aangetroffen, ditmaal in Thailand.